Toen ik de kans kreeg om langs de Noord-Westkust van Litouwen te reizen, een gebied dat veel minder op de radar staat van Nederlandse reizigers, greep ik die met beide handen aan. Deze kust biedt precies wat andere Europese bestemmingen vaker verloren hebben: ruimte, authenticiteit, en avontuur zonder de drukte. Dit was de eerste keer in heel mijn leven dat ik in een land geen Nederlanders tegenkwam, en dat is zeker a first. De Noord-Westkust van Litouwen is niet bekend bij Nederlandse reizigers. De Noord-Westkust van Litouwen heeft de Curonian Lagoon, de grootste kustlagune van Europa, beschermd van de Baltische Zee door een 100 kilometer lange zandstrook met duinen tot wel 50 meter hoog. Daaromheen liggen kleine havenstadjes met Duitse architectuur, vogelreservaten waar miljoen vogels doorheen migreren, moerassen die als sprookjesbossen voelen, en dorpen waar je echt het lokale leven voelt. En het mooiste: weinig toeristen. Love that.
Hoe kom je er?
Litouwen bereik je het makkelijkst per vliegtuig. AirBaltic vliegt twee keer per week van Amsterdam naar Palanga, het voornaamste strand van Litouwen aan de Baltische Zee. De vlucht duurt iets meer dan twee uur. Vanuit Palanga huur je het best een auto. De Noord-Westkust is ideaal om te verkennen met een eigen voertuig. Je rijdt niet meer dan anderhalf uur naar de meeste plekken, dus je kunt elke dag naar een ander dorp gaan of lekker ergens hangen.
Met het vliegtuig kun je ook via Vilnius gaan, de hoofdstad. Vandaar is het roughly drie uur rijden naar de kust. Wat je doet hangt af van je planning. Gaat het om pure kust-avontuur? Dan Palanga. Wil je ook het binnenland meenemen? Dan Vilnius en richting de kust.
Hoelang heb je nodig?
Wij waren vijf dagen aan de Noord-Westkust, en eerlijk gezegd voelde dat gehaast. Je kunt in vier dagen een eerste indruk krijgen van wat er is: een boottocht op de Curonian Lagoon, vogelspotten bij Ventė Cape, een wandeling door het Aukštumala-moeras, kitesurfen bij Svencele, een bezoek aan de havenstad Klaipėda. Maar het voelt dan vooral heel oppervlakkig.
Voor een echt goede ervaring zou ik minstens vijf tot zeven dagen inplannen. Zeker als je het rustiger aan wilt doen, wilt zwemmen in de lagoon, de kleine dorpjes echt wilt verkennen, of misschien nog wat te voet of op de fiets wilt ontdekken. En als je Litouwen serieus wilt nemen en ook het binnenland (met steden als Vilnius of Kaunas) wilt zien, maak er dan twee weken van.
De mooiste plekken en activiteiten langs de Noord-Westkust
Klaipėda: havenstad met Duitse wortels
Klaipėda is de poort naar de Noord-Westkust. Het is geen groot badplaats, maar een werkende havenstad met karakter. De Duitse architectuur voelt nog steeds voelbaar. Straatjes met fachwerk-huizen, geplaveide pleinen, grachten die je doen denken aan Nederlands water maar dan met een ander gevoel.
Wandel door de oude stad. Zit op een terras en kijk naar het water. Bezoek het Castle Museum als je meer over de geschiedenis wilt weten. Eet Litouwse keuken ineen van de vele leuke restaurants en doe een drankje bij een hip café zoals Herkus Kantas.
Palanga: wit zand en wakeboard
Palanga is het strandresort van Litouwen. Wit zand, een pier die het water in loopt. Het is het beginpunt van je reis als je met AirBaltic naar Palanga vliegt. Waar je eet en slaapt in Palanga maakt verschil. We landden ’s middags en reden direct naar Restaurant Grás voor lunch. Het was een goede keuze, vooral de Pink Soup (bieten).
Voor je eerste nacht in Palanga zou ik Hotel Gradiali aanbevelen. Een groot hotel met een dakterras en een spa om lekker bij te komen.
Tip: Wakeboard resort 313, waar je op het water actief kunt zijn.
Ventė Cape: vogelparadijs en vogelringen
Ventė Cape is misschien wel de meest bijzondere plek als je van natuur houdt. Dit schiereiland steekt uit in de Curonian Lagoon en ligt op een van de grootste vogeltrektroutes van Europa. In september en oktober vliegen hier meer dan drie miljoen vogels per dag over. Niet allemaal landen, maar wel passeren. Het is overweldigend.
Wat nog mooier is: je kunt deelnemen aan vogelringing. Een van de oudste vogelstations van Europa (opgericht in 1929) werkt hier nog steeds. Onderzoekers ringen vogels om hun trek en levensduur te begrijpen. Je staat erbij en ziet hoe ze dat doen. Best bijzonder om te zien hoe snel dat gaat.
Tip: de observatietoren biedt uitzicht op de lagoon en het vogelreservaat.
Aukštumala: wandelen door het sprookjesmoeras
Het Aukštumala-pad is bijna twee en een half kilometer lang en slingert door het veen als een houten boardwalk door een bijna ander universum. Dit moeras voelt sprookjesachtig ook al wandelen wij met harde wind en regen. Normaal gesproken vind je hier zeldzame bloemen, meren en veel bijzondere vogelsoorten. Met de regen hadden wij er iets minder oog voor, maar wat we door de paraplu heen gezien hadden was mooi. Dit is een van de eerste moerassen ter wereld dat wetenschappelijk werd onderzocht (in 1902), dus je wandelt door ecologische geschiedenis.
Het pad volgt een oude steenroute (de kūlgrinda), wat vroeger een vluchtroute was van aanvallers. Het weer kan radicaal veranderen – zon, mist, regen, zon, net als in Nederland dus!
Dreverna: zeilboten en historische havens
Dreverna is een klein haventje aan de oostoever van de Curonian Lagoon. Historisch gezien was dit een important vishandelcentrum met een enorme vismarkt. Nu liggen er bootjes, kunnen toeristen erop varen, en kun je eten bij het restaurant van de camping.
De sterke ervaring hier is het zeilboot “Dreverna” – een replica van een authentiek Curoniaans zeilschip van eeuwen geleden, gebouwd volgens traditionele methoden in 2014. Je vaart erop de lagoon op, ziet de duinen en de beschermde natuurgebieden, snapt hoe dit water onderdeel van je lichaam voelt.
Klim de 15 meter hoge observatietoren voor uitzicht op de Dead Dunes (beschermde duinen) en het vogelreservaat Nagliai. Het water is ondiepe (gemiddeld 3,8 meter), wat betekent dat je voelt waar je bent. Net als Nederlandse binnenwateren, maar dan warm genoeg om in te willen zwemmen.
Svencele: kitesurfparadijs
Svencele is officieel omschreven als “kitesurfing mecca” van Litouwen. Plat water, beschermd van zeegang door de Curonian Spit. Hip-diep water. Perfecte wind. Het is dé plek als je op water wilt staan en het onder je voeten voelt bewegen.
Er zijn scholen als je het kitesurfen wilt leren. Maar ook als je gewoon kijkt, is het indrukwekkend om mensen te zien die dit doen. Het voelt als een Hidden Gem, maar gezien de nieuwbouw is dat het allang niet meer.
Rusnė Island en de Nemunas Delta
Rusnė Island ligt in de delta waar de Nemunas-rivier in de lagoon uitmondt. Het is een klein eiland, bereikt per bootje of veerboot, volgeladen met vogelsoorten en historische verhalen over de vroegere adel. Overnacht hier in Villa Rusnė als je kunt en eet als de vroegere adel.
Memel Wine: 900 jaar oude recepten
Memel Wine is een klein wijnhuis waar ze onder andere bessenwijnen maken volgens recepten uit de Kruistochten-tijd (900 jaar oud). Niet druiven, maar aalbes, framboos, kweepeer, honing. Het voelt ongewoon, maar smaakt heel lekker. Mijn favoriet was de kweepeer wijn. Deze vrucht geeft een semi zoet smaakje. Tijdens een wijnproeverij onmoet je de wijnmaker, hoort zijn familieverhaal, proeft alle variëteiten, en kunt ze koppelen met kaas, jammie!
De old town van Šilutė
Jaren geleden voelde Šilutė als een rustig rivierdorpje dat je passeerde. Vandaag bewaart het nog steeds zijn authentieke karakter. Dit is niet een bestemming op zich, maar eerder een gateway naar wat ernaast ligt — de Nemunas Delta, Rusnė Island, Ventė Cape, vogelspotting.
De Old Town is het hart van Šilutė waar je Duitse en Pruisische architectuur ziet in de straten en houten huizen. Het Hugo Šojus Manor is een groot landhuis uit de late negentiende eeuw en is het culturele centrum van de stad. Het museum vertelt de geschiedenis van Mažoji Lietuva: hoe lutherse Litten zich hier in de zeventiende eeuw vestigden, de Duitse regering, de korte periode van 1923 tot 1939 toen dit onderdeel van Litouwen werd, wat er gebeurde onder Sovjet-regel, en hoe de regio sindsdien zijn cultuur heeft herbouwd.
De Evangelical Lutheran Church is het grootste lutherse kerkgebouw dat nog bestaat in modern Litouwen. Je ziet het van verschillende straten in het centrum. Binnenin is alles eenvoudig, witte muren, houten banken, maar er staat wel een groot pijporgel en een mooi gesneden houten preekstoel.
Overnachten aan de Noord-Westkust
De meeste dorpen liggen aan de westelijke oever van de Curonian Lagoon. Palanga, Klaipėda, Dreverna – allemaal daar. Hier vind je accommodaties van campings tot hotels.
Waar wij sliepen was Drevernos kempingas, de camping bij Dreverna Small Boat Harbor. Houten huisjes aan het water, uitzicht op de Haven, Dead Dunes in de verte. Na een dag vogelspotten of fietsen zit je daar op je terras met het water voor je en het voelt volmaakt.
Een andere optie is Villa Rusnė op het eiland. Kleiner, intiem, je voelt je echt ergens anders.
In Palanga zijn meer toeristische opties.
Tips voor je reis
Huur een auto zodra je aankomt in Palanga. De afstanden zijn klein, maar je wilt flexibiliteit. AirBaltic is de voornaamste vluchtverbinding. Je kunt een auto huren via bijvoorbeeld Sunny Cars.
- Juni is vogelseizoen (broedseizoen), niet de massale migratie. September-oktober is vogelmigratietijd. Beide zijn spectaculair, maar op verschillende manieren.
- De Litouwse keuken vond ik heel lekker! Er worden veel aardappelen gegeten en uiteraard veel vis aan de kust. De šaltibarščiai (koude bietensoep) zoals ik die eerder Pink Soup noemde was heel lekker. En niet gezond, maar echt zo lekker om te proberen is de Kepta duona, een traditionele, knapperige Litouwse snack van gefrituurde of in olie gebakken roggebroodreepjesHet wordt traditioneel ingewreven met verse knoflook en bestrooid met zout, en wordt vaak geserveerd als borrelhapje met bier en gesmolten kaas of mayonaise, jammie!
- Verwacht niet dat alles Engels is. Sommige mensen praten heel goed Engels, andere juist geen woord. Wel is mijn ervaring dat de mensen ontzettend vriendelijk en humoristisch zijn.
Ik ging naar Litouwen als onderdeel van een persreis. Mijn ervaringen en mening blijven altijd van mij, en dat merk je hopelijk ook terug in dit artikel.
