Wat hebben een oplichtend fietspad, een veenlandschap en een graansilo met Van Gogh te maken? Dat ontdekten wij! Wij volgden Vincent van Gogh door twee totaal verschillende landschappen: de groene velden van Noord-Brabant en de ruige veenlandschappen van Drenthe. Een reis door eigen land met het thema Van Gogh: van zijn vroege artistieke bloei tot plekken die zijn unieke stijl inspireerden. Hier zijn onze tips om een eigen Van Gogh-reis te plannen in Nederland.
Van Gogh: wie was hij
Vincent van Gogh is misschien wel de bekendste schilder ter wereld. Maar wist je dat je zijn ontwikkeling als kunstenaar letterlijk kunt volgen in het Nederlandse landschap? In Noord-Brabant werd hij geboren, startte hij zijn carrière en het is zijn ‘thuisland’. Er zijn maar liefst 46 Van Gogh monumenten in Brabant verbonden met elkaar door 10 Van Gogh fietsroutes en je ontdekt de natuur met 5 van Gogh wandelroutes door Van Gogh NP. In Drenthe vond hij rust én nieuwe ideeën. Beide plekken laten nog steeds zijn werk zien, en jij kunt letterlijk in zijn voetsporen treden.
Veel mensen kennen Van Gogh van zijn vrolijke, kleurrijke werk uit Frankrijk: zonnebloemen, fel blauwe luchten, De Sterrennacht… Maar in Nederland zag zijn wereld er toch anders uit. Geen felle kleuren, maar donkere aardetinten, regen en het boerenleven. En toch legde hij hier de basis voor alles. Brabant en Drenthe waren niet alleen zijn start, maar ook de plekken waar hij leerde kijken.
Brabant: Aardappeleters & oplichtende fietspaden
We begonnen onze reis waar Van Goghs wieg stond: in Brabant. Hier, tussen de kerktorens en aardappelvelden, vond hij zijn eerste inspiratie: Je vindt hier meer dan alleen musea. Je kunt hier fietsen, wandelen én dineren alsof je in zijn schilderij beland bent. Dus hup, naar het zuiden!
Van Gogh Nationaal Park
In Brabant trapten we door het Van Gogh Nationaal Park (Van Gogh NP), een ‘Nationaal Park nieuwe stijl’. Dit Van Gogh Nationaal Park is een enorm gebied in Noord-Brabant van wel 50.000 hectare. Hier groeide Vincent van Gogh op. Maar het samenwerkingsgebied is nog veel groter en strekt zich uit tot de omgeving van Breda en Helmond.
Het park wordt gedragen door een groep betrokken partijen: provinciale en gemeentelijke overheden, natuurorganisaties zoals Staatsbosbeheer en Brabants Landschap, maar ook lokale ondernemers en bewoners. Samen werken zij hard aan het vergroenen van het landschap — niet alleen buiten de steden, maar juist ook midden in dorpen en steden. Hun missie? Het gebied een duurzame, vitale en natuurinclusieve toekomst geven.
Het idee is: Van Gogh NP begint bij je voordeur. En dat merkten wij, want we hoefden niet ver te zoeken naar natuur of naar Vincents invloeden.
Nuenen: Van Goghs creatieve start
In het dorpje Nuenen schilderde Van Gogh zijn eerste meesterwerk en een van zijn bekendste werken: De Aardappeleters. Wij begonnen onze dag met een bezoek aan het Van Gogh Village Museum. Hier duik je dieper in zijn leven en werk, en krijg je inzicht in de plekken die zijn unieke stijl inspireerden. Je kunt er ook een wandeling met gids maken door het pittoreske dorp, waar maar liefst 24 locaties aan Van Gogh herinneren. Heel tof, want zo zag je letterlijk waar hij rondliep, waar hij woonde, waar zijn geliefde (Margot) woonde en wat voor bijzonders Vincent zag wat wij anderen misschien als alledaagse bestempelden.
Fietsen langs Van Gogh Plekken
Na de lunch bij Het Tweede Huis, bijna naast het museum, stappen we op onze E-bikes en fietsen we een van de tien Van Gogh-fietsroutes. Rondom Nuenen trapten we langs plekjes die je zó zou missen als er niet van die handige bordjes stonden bij plekken waar Van Gogh ooit schilderde.
Wat je tegenkomt? Knusse kerkjes, scheve molens, boerenhuisjes en bomen die eruitzien alsof ze al een eeuw in dezelfde pose staan. Onze favoriet: de Watermolen van Opwetten. Hier kun je niet alleen binnenkijken in een levend schilderij, maar ook gewoon goed eten in het uitzicht op precies dat wat Van Gogh ooit zag en op doek zette.
En als je daarna nog puf hebt, pak dan nog een van de andere Van Gogh-routes mee. Samen goed voor 435 kilometer aan inspiratie, vol met ‘dit schilderij herken ik-momenten’. Schuin tegenover het Van Gogh Village Museum vind je een fietsenwinkel waar je stads- of elektrische fietsen kunt huren. Reserveren is aan te raden.
Van Gogh-Roosegaarde fietspad
Vergeet trouwens niet om ’s avonds over het Van Gogh-fietspad van Daan Roosegaarde te trappen, net buiten Nuenen. Geïnspireerd door De Sterrennacht creëerde hij een pad dat in het donker oplicht door duizenden fonkelende steentjes. Wij waren er nét voordat het donker werd. Eerst zagen we alleen een kronkelend fietspad door de natuur met veel witte steentjes. Maar langzaam, hoe donkerder het werd, begonnen de eerste steentjes te gloeien. Steeds meer. En plotseling verschenen patronen: sterren die golvend schitterden, precies zoals Van Gogh ze schilderde in De Sterrennacht. Heel mooi.
Van Gogh wandelroute in Helvoirt
Na Nuenen moet je zeker ook doorrijden naar Helvoirt (ongeveer 45 minuten verderop). Onderweg stopten we voor een koffiebreak bij Boerderijwinkel Ons Jos, beter bekend als Bourgondisch Genieten. Dit is dé plek voor verse groente, fruit, eieren, kaas, vlees, zuivel en andere heerlijke boeren streekproducten uit het Van Gogh Nationaal Park voor onderweg. Je kunt ook net als wij even genieten van koffie met taart in de boerderijtuin.
Om de hoek begon onze 15 kilometer lange Van Gogh Wandelroute: een afwisselende tocht door bossen, knusse dorpen en de zandvlaktes van de Loonse en Drunense Duinen. Hier wandel je ook weer in Vincents voetsporen. Zoals bij de Hervormde Kerk van Helvoirt, waar zijn vader dominee was.
Oisterwijkse bossen en vennen
De kern van het Van Gogh Nationaal Park, zo’n 50.000 hectare, ligt globaal tussen Eindhoven, Tilburg en Den Bosch: de Oisterwijkse Bossen en Vennen. Met maar liefst 80 vennen in één gebied is het een zeldzaamheid in Nederland. Wandel of fiets door de prachtige omgeving met vennetjes en bijzondere flora en fauna én natuurlijk de heerlijke terrassen waar je kunt bijkomen van de Brabantse gezelligheid.
In Brabant hebben we gezien wat van nature Vincent is (anders kijken, anders denken, anders doen).
Tip: bij Natuurpoort Groot Speijck kun je goed lunchen. Of doe een drankje bij de oude boswachterswoning Boshuis Venkraai.
Tip voor slapen in Nuenen: Parkhotel Auberge Vincent
Wil je, net als Van Gogh, even helemaal tot rust komen na een dag vol indruk? Dan is Parkhotel Auberge Vincent in Nuenen een perfecte uitvalsbasis. Dit hotel ligt ideaal om de omgeving te verkennen. Ze hebben comfort kamers, luxe suites en zelfs een bruidssuite voor wie het echt bont wil maken.
Van Gogh in Drenthe: een nieuw begin
Na de Brabantse velden is het tijd voor een totaal ander landschap: Drenthe. In 1883 verruilde Vincent van Gogh de drukte van Den Haag voor de rust van deze provincie. Van Gogh’s toen nog goede vriend, de schilder Anthon van Rappard, was al in Drenthe geweest en had hier werken gemaakt die Van Gogh raakten.
Fiets door Hoogeveen en omgeving
Op 11 september stapte hij op de trein richting het onbekende, op zoek naar een nieuw begin – een plek waar hij rust vond tussen veen, heide en dorpjes. En dat snapten we helemaal. Bij Station Hoogeveen start de 50 kilometer lange fietsroute Vincents Aankomst. Deze route neemt je mee langs de locaties waar Van Gogh verbleef, schilderde en tekende. De regio rond Hoogeveen was zijn eerste kennismaking met Drenthe.
Tip: lunch na je reis bij Grandcafé Marron. Onderweg kom je langs de metershoge muurschildering van Van Gogh (Hoofdstraat)
Van Gogh huis in Nieuw-Amsterdam
Na circa twee weken in Hoogeveen te hebben doorgebracht en de omgeving daar te hebben verkend, besloot Vincent dieper Drenthe in te trekken. We bezochten dan ook het Van Gogh Huis in Nieuw-Amsterdam/Veenoord (de plek in Nederland waar hij gewoond heeft). Het museum brengt het leven van Van Gogh tot leven met zijn verhalen. Ook kan je zijn kamer bezoeken waar hij twee maanden woonde en werkte, het ziet er nog net zo uit als toen. Middels een korte video worden brieven die Van Gogh aan zijn broer Theo schreef, tot leven gebracht. Vincent van Gogh schreef onder andere aan zijn broer Theo dat hij Drenthe “zoo gansch & al wat ik mooi vind” vond.
Vlak bij het Van Gogh Huis moet je de graansilo’s ook bewonderen. Het kunstenaarscollectief De Strakke Hand, een groep schilders gespecialiseerd in hoogwaardige muurschilderingen in openbare ruimtes, realiseerde hier een indrukwekkend werk van 650 m2, dat een periode van minimaal vijf jaar te zien is. Het mooie hieraan vind ik dat je kunst op plekken ziet waar je het niet verwacht.
Bargerveens inspiratie voor Van Goghs werk
Van Gogh zocht rust en nieuwe ideeën na een drukke periode in Den Haag, en vond die in het ruige, ongerepte veengebied van het Bargerveen. Het uitgestrekte veen, eenzame bomen, heidevelden en stille meertjes boden hem inspiratie. Dit landschap zie je terug in zijn tekeningen en schilderijen uit die tijd, waar hij vooral interesse had in het boerenleven en het veenlandschap. Het Bargerveen is een prachtig, uitgestrekt hoogveengebied om door te wandelen en fietsen en dat er nog grotendeels uit zou moeten zien zoals in Van Goghs tijd.
Tip: na zo’n tocht kun je bij restaurant Wollegras aan de rand van het Bargerveen neerstrijken. Eten met uitzicht op het veen, dat maakt het plaatje compleet.
Kunstenaarsdorp Zweeloo
Niet ver van Nieuw-Amsterdam ligt het kunstenaarsdorp Zweeloo, waar Van Gogh niet alleen inspiratie vond, maar ook zijn beroemde collega’s zoals Max Liebermann. Met de speciale Van Gogh-wandeling in Zweeloo, ‘Symfonie van Kleur’, wandel je als het ware door de ogen van Van Gogh en ervaar je de kleuren en sfeer die hij vastlegde De route voert je ook langs Oud-Aalden, waar je met eigen ogen ziet hoe een Drents Esdorp er vroeger uitzag. Met zijn klinkerweggetjes langs de oude boerderijen is het echt een van de mooiste buurtjes van Drenthe.
Tip: Na zo’n wandeling is Herberg de Aelderstroom de perfecte plek om neer te strijken. Dit historische pand met een prachtige tuin biedt een oeroud uitzicht over het stroomdallandschap. Hier geniet je van échte smaken, bereid met authentieke producten uit de regio. Op zondag serveren ze een fijne driegangen Zondagslunch met seizoensproducten. Een heerlijke afsluiter van je Van Gogh-ervaring.
Tip voor slapen in Drenthe: Weidzz Natuurlodges
Na al dat gewandel en gefiets door Vincents sporen is het tijd voor ontspanning. In Dalerveen, in het hart van de Drentse natuur, vind je Weidzz Natuurlodges; een perfecte combinatie van luxe, privacy en rust. Ze hebben verschillende soorten lodges, van Wellnesslodges met privé sauna en jacuzzi tot sfeervolle Tentlodges met privé sanitair. Het mooie is dat deze lodges strategisch op korte rijafstand liggen van de plekken genoemd in deze blog. Ideaal dus, na een dag vol Van Gogh.
Tip: In het pittoreske Dalen, vlakbij Weidzz Natuurlodges, vind je Restaurant ’t Oelnbret — een local favorite. Gevestigd in een sfeervolle boerderij uit 1835, ademt deze plek warmte en gezelligheid met een uitgebreid à la carte diner met seizoensgerechten of goede wijn.
Zelf in Van Goghs voetsporen treden?
Of je nu houdt van wandelen, fietsen, kunst of gewoon mooie verhalen. een Van Gogh Thema reisje is er eentje voor op je lijstje. De combinatie van natuur, erfgoed en zijn kijk op de wereld maakt het méér dan een route. Je kunt beide plekken in één lang weekend bezoeken of verdelen over meerdere dagen of weekenden.
Beste reistijd:
Wanneer je het beste Van Gogh achterna reist? Dat hangt ervan af!
- Half juni (toen wij er waren): Dan spot je overal de prachtige lupinen, vooral in de Drentse heidegebieden.
- Augustus t/m oktober: Perfect voor de iconische zonnebloemen, die je vooral in Brabant volop ziet. Plus Van Gogh bezocht Drenthe in de maanden september – november.
Kortom: voor een mooie natuur is zowel de vroege zomer als de herfst top. Beide periodes bieden bovendien prettig weer voor fietsen en wandelen.
Handige links:
- Ontdek het Van Gogh Nationaal Park op de website van Visit Brabant. Voor meer informatie over het Van Gogh Nationaal Park: vangoghnationalpark.com
- De officiële website van het Van Gogh Village Museum in Nuenen
- De officiële website van het Van Gogh Huis in Nieuw-Amsterdam/Veenoord
- Drenthe over Van Gogh routes of bezienswaardigheden in Drenthe.
